Невидливиот човек

    Претполагам дека малкумина се оние коишто повеќепати во животот не посакале да бидат како јунакот на една новела на помалку чудниот Херберт Џорџ Велс. Да заличат на научникот Грифин од „Невидливиот човек“. Не целосно, верувам, оти не би сакале да полудат, ама сигурно би сакале да станат невидливи барем во некои клучни мигови. За да може така да се мушнат некогаш во некоја просторија па да чујат некоја важна информација, инсајдерска, која би им помогнала да се збогатат; или да дојдат до некоја мудрост туѓа како да си го поразат непријателот; да видат каков е некој зад затворени врати или пак само да чујат што другите навистина мислат за нив...
    Но, тоа, драги мои, сега и во иднина ќе биде само научна фантастика. Во кој жанр е сместена и новелата на Херберт Џ. Велс. И сега што правиме со таа пуста желба иманентна, што ќе рече присутна, во секој човек? Ништо! Ќе мора да бараме компензација, сиреч други начини, за задоволување на таа глад. Да чекаме пријател ли, весник ли, сајт ли, социјална мрежа ли, книга ли, да ни ги даде информациите што ни се потребни.
    Во сферата на геополитиката тоа веќе се случува. "Викиликс" моментално ја ремети американската дипломатија. Објави еден куп депеши, коишто, како што кажува името, требало да останат нешто што ќе го дознае само дипломатијата на САД и државниот врв. И игра улога на доброупатен човек којшто информира што се случувало и зборувало зад затворени врати. Импликациите на овој потег допрва ќе се согледуваат, и иако веќе се разви дискусија на интернет за тоа што може да се очекува после оваа бомба и колку е оправдан потегот на "Викиликс", немам намера да завлегувам сега во тие води.
    Повеќе би сакал да замислувам дека по некое чудо овој сајт некогаш ќе објави еден куп документи и разговори коишто ќе ми помогнат да дознаам зошто се направи таков невиден грабеж при приватизацијата во кревката македонска демократија; зошто цели две децении се водеше таква надворешна и внатрешна политика во оваа држава; зошто се земаа толку многу кредити и каде отидоа парите од нив; зошто тргнавме во плурализам дури и порано од Словакија, а сега оваа земја е светлосни години пред нас - и економски и во поглед на политичкиот кредибилитет во рамките на европското семејство, но и во поглед на внатрешната демократија - да не зборувам за други многу попознати и пославни примери во овој поглед, како Словенија, Полска...
    Би сакал Викиликс некогаш да објави и психолошки профил на овој народ, кој упорно гласа за едни исти луѓе и партиски знамиња, без разлика дали сега се на власт или во опозиција; да дознаам зошто како народ дозволуваме толку да нѐ лажат, и тоа со конструкции кои и детенце некаде во странство веднаш би ги препознало како измама.
    Би сакал и да дознаам зошто освен еден грст луѓе, кои не се политички активни, сите други седиме и молчиме додека ги трошат парите што јас и ти ги внесуваме во државниот буџет, а власта ни ги троши на споменици, мостови и палати покрај Вардар. Оти тоа им било приоритет, молим ти се?!


    П.С. Да биде невидлив, сметам, сега би сакал да биде и Иво Санадер, претходниот премиер на Хрватска. Оти таму државата посегна и по него.

    Објавено во „Сега“ („Шпиц“) на 11 декември 2010 година.

Чудни нови страници

    Апсурдноста и штетноста на некои решенија на власта во клучни сегменти на општеството е одамна забележана. Но тоа никако не значи дека сме ги преболеле или дека треба да ги преболиме. Оти некои чекори што се направија во изминативе години не може а да не се оквалификуваат како злочин против народот. Просто невиден злочин. Грабеж, бавно пиење на крвта, давење во плиток леген, уназадување, враќање во 15. век, бесно газење на насушните потреби и достоинството на народот.
    Најочигледниот случај за тоа е секако мастодонтскиот ступиден проект „Скопје 2014“. Злочин кој одекнува до Гренланд и до Нов Зеланд. Нешто што власта сака да го претстави како естетски зафат во Скопје, кој треба да го крене духот на земјава и да надомести нешто што фалело. Фали, ама во нивните глави! На народот и урбанистите кои, како - така, досега го воделе развојот на визурата на главниот град навистина не им фалела таква какафонија на стилови и грамадни споменици. Оти да било така, ќе ги направеле и досега.
    Но, во античката трагедија „Скопје 2014“ е многу поболно нешто друго. Да се трошат толку пари на нешто што не се јаде, ниту се пие, во време на невидена криза и рекордна сиромаштија од речиси 32 отсто од населението е голем злочин! Злостор. Геноцид.
    Уште повеќе, тоа е диктаторски потег, којшто, барем во некое минато време, би го споредувал со остварувањето на болните фараонски амбиции за градење на пирамидите, кои требало да им бидат и последно почивалиште и споменик на владеењето. Но после многуте изгледани документарци за пирамидите, и по многуте прочитани научни археолошки трудови, сега гледам дека ни фараоните не граделе толку безочно и по секоја цена како актуелната власт.
    Напротив, за градењето ангажирале население на доброволна основа, кое сепак во еден дел го плаќале. Но секако се грижеле да го нахранат. Проектите ги правеле многу похумано. Иако биле апсолутни владетели, и во очите на своите поданици - богови кои по смртта ќе заминат меѓу ѕвездите - фараоните долго ги планирале своите потфати и ги реализирале на долг рок. Некогаш и по триесет и кусур години... Не верувам дека таквите временски отсечки се должеле само на немањето технолошка основа за побрзо градење, туку мислам дека дури и тие тоталитаристи се грижеле колку можат нивните поданици да издржат такви проекти. И финансиски и здравствено.
    За разлика од нашите денешни фараони. Кои сакаат да испишуваат чудни нови страници во историјата. Кога некаде во земјава уште се живее „во историјата“. Кога насушните потреби на населението не се задоволени. Кога во некои села мора да патуваат по десетина километри за да отидат на лекар. Кога училишта по селата уште работат со полски нужници. Ѓеризи. Од каде се шират зарази. Кога училниците прокапуваат и не може да се загреат како што треба. Кога се претесни за децата. Кога нема доволно учебници. Кога некои луѓе умираат поради недостиг на лекови кои може да чинат колку еден полн автомобилски резервоар гориво. Кога...
    Да се набројува секако би можело да утре сабајле. Што и не е преголем потфат, ако има кој да слуша - и да послуша. Но меѓу грото од владеачите сегашни таков интерес нема. Тие слушаат само митови за своите величини.

    Oбјавено во „Сега“ („Шпиц“) на 2 октомври 2010 година.