Из­го­ре пер­о­то, пре­те­че ма­сти­ло­то...

     Во вре­ме ко­га ше­ри­фот Мек­ла­уд ти го фук­на До­ми­ник Строс Кан во њу­јор­шка ап­са­на ко да е сит­но ди­лер­че, а не прв чо­век на Ме­ѓу­на­род­ни­от мо­не­та­рен фонд, ин­сти­ту­ци­ја­та што го др­жи па­рич­ни­от кр­во­ток на све­тот, се за­мис­лив мал­ку за тоа што на­ро­дот на ова под­неб­је сто­рил за тоа да се за­шти­ти се­бе­си и да го за­шти­ти оп­што­то до­бро. Збо­ру­вам за пос­тсо­ци­ја­ли­стич­ка­та ера, за пер­и­о­дот на де­мо­кра­ти­ја­та. И за де­мо­крат­ски­те ала­тки што, чи­нам, ни сто­јат ’рѓо­са­ни, а не­у­по­тре­бе­ни. 
     Ете, Аме­ри­кан­ци­те, на при­мер, чи­ја др­жа­ва се ра­ѓа це­ли 14 го­ди­ни отка­ко на ту­каш­на­та пра­вос­лав­на пас­тва и ја уби­ва­ат то­гаш­на­та Охрид­ска ар­хи­е­пи­ско­пи­ја, не­кои ра­бо­ти ги ре­ши­ле одам­на. Сфа­ти­ле де­ка одре­де­ни ин­сти­ту­ти на оп­штес­тво­то се за се­на­род­но до­бро, па ги за­шти­ти­ле од ин­тер­вен­ци­и­те на вр­ски­те, мо­ќта и па­ри­те. Не иде­ал­но раз­би­ра се, но та­му и да си Бил Гејтс, на при­мер, и да те фа­ти не­кој ло­ка­лен џан­дар де­ка си во­зел 4 мил­ји на час по­бр­зо од доз­во­ле­но­то, не те пер­е бра­тко ни тоа што мо­же­би прет­ход­на­та ноќ си бил на пи­јан­ка со пре­тсе­да­ва­чот на Се­на­тот. Ни­кој не мо­же да ти ја ски­не бе­ле­шка­та - ќе си пла­тиш или ќе си од­ле­жиш. По­ли­ци­ја­та е мно­гу по­сил­на од бо­гат­ство­то. Тоа го сфа­ти­ле и бо­га­ти­те, оти по­ли­ци­ја­та е ту­ка и да им го чу­ва бо­гат­ство­то од апа­ши, па сфа­ти­ле де­ка не тре­ба да ја зло­у­по­тре­бу­ва­ат, ту­ку да ја не­гу­ва­ат и да ја цврс­нат. 
     Исто­то им е и со су­до­ви­те. И Оба­ма да вле­зе во суд­ни­ца ка­ко све­док, има пи­пе­ре­вка, бре, да му игра на су­ди­ја­та, иа­ко овој мо­же­би и не е тол­ку до­сто­ен на фо­тел­ја­та, оти е ло­ка­лен шеф на Кју Клукс Кла­нот, или не­о­ткри­ен пе­до­фил... Се знае де­ка на пре­тсе­да­те­лот му е огра­ни­че­на мо­ќта до пор­та­та на суд­ни­ца, а на су­ди­ја­та пак со пра­во­суд­ни­от си­стем.
     Исти­от тер­тип во Со­е­ди­не­ти­те Аме­ри­кан­ски Др­жа­ви, уште мно­гу, мно­гу одам­на е при­ме­нет и врз но­ви­нарс­тво­то. Тоа та­му е ви­стин­ска си­ла. Тоа прв­пат по­сред­но го споз­нав уште од вре­ме­то ко­га во Скоп­је Аме­ри­кан­ски­от цен­тар бе­ше кар­ши „Бе­ко“, ка­де што зе­мав ед­но кни­жу­ле кое тре­ба­ше да би­де афир­ма­тив­на бро­шу­ра за САД. Та­му на не­кол­ку стра­ни­ци во де­та­ли бе­ше об­јас­не­то кол­ку на­ци­о­нал­ни, кол­ку ло­кал­ни, кол­ку спе­ци­ја­ли­зи­ра­ни те­ле­ви­зи­ски ста­ни­ци има, кол­ку вес­ни­ци, кол­ку ра­ди­ја и на кои бра­но­ви еми­ту­ва­ат. Од гор­до­ста со ко­ја се на­бро­ју­ваа по­да­то­ци­те ви­дов де­ка во „Аме­ри­ка“ раз­ви­е­но­то но­ви­нарс­тво се сме­та за сер­вис на јав­но­ста и ко­ре­ктив на вла­ста. Без раз­ли­ка во чии ра­це е - на биз­нис­ме­нот Џек или на око­ли­ски­от со­вет. Ка­ко пак изг­ле­да ра­бо­та­та на аме­ри­кан­ски­те но­ви­на­ри, по­крај во експ­ло­зи­ја­та на есеи на спе­ци­ја­ли­зи­ра­ни­те но­ви­нар­ски сај­то­ви, мо­жев да доз­на­ам и од еден иску­сен но­ви­нар­ски волк, кој ту­ка во Скоп­је др­же­ше пре­да­ва­ња. И се фра­пи­рав кол­ку па­ти по­ве­ќе е лес­но да си но­ви­нар во САД.
     Зем­ја­ва, ка­ко што се гле­да од при­ло­же­но­то, во тој пог­лед е уште во ка­ме­но до­ба. По­ло­ви­на го­ди­на вла­ста „те­ра мак на ко­нац“ да ја зат­не уста­та, да ја уни­шти пр­ва­та при­ват­на те­ле­ви­зи­ја А1, ка­ко и вес­ни­ци­те „Шпиц“, „Вре­ме“ и „Ко­ха е ре“. Не и се по ќе­фот, ја кри­ти­ку­ва­ат. Што, пак, су­штин­ски е за­да­ча­та и смис­ла­та на но­ви­нарс­тво­то. Ама ВМРО-ДПМНЕ тоа не го ин­те­ре­си­ра. Пар­ти­ја­та са­ка да по­сто­јат са­мо неј­зи­ни­те ме­ди­у­ми - та­кви пак ста­наа гро­то од игра­чи­те на но­ви­нар­ска­та сце­на.
    Во таа кон­сте­ла­ци­ја, на­ви­сти­на тра­гич­но е што ДПМНЕ ре­ши ни­ту еден неј­зин истак­нат член да не оди на ТВ де­ба­ти. Ем ме­ди­у­ми­те се ка­жи-ре­чи нив­ни, ем и та­му се пла­шат да се по­ја­ват! Па ово не­ма ни у Бе­о­гра­ду... 

     Објавено во „Сега” („Шпиц”) на 21 мај 2011 година

Излуфтирајте, Јустиција припадна!

    По најновите случувања со медиумите на Перо Наков, јавноста уште еднаш можеше да слушне дека состојбата на судството во земјава е сѐ само не добра. Опомени дека независноста на судството е мисловна именка упатија и евроамбасадорот Ерван Фуере и амбасадорот на САД Филип Рикер. Што се надоврза на Извештајот на ЕУ за напредокот на Македонија во 2010, каде што беше отворено кажано дека состојбата е лоша и дека министерот Михајло Маневски врши притисок врз судството, преку неговото членство во Судскиот совет.
    Си мислам, па цели две децении веќе живееме во плурализам, државата одамна ни е полнолетна, а сѐ уште добиваме критики и од натре и од надвор за судството, за ресорот на божицата Јустиција, којшто би требало да биде главната контрола на битисувањето на заедниците опфатени со македонските граници.
    Вината за тоа секако треба да се бара и во судските згради, и во зградата на Министерството за правда, ама пред сѐ во штабовите на партиите кои владееја со ова колнато парче земја од осамостојувањето досега. Или во становите и канцелариите на оние коишто вака или онака решиле да излезат од формата на партиското дејствување, засолнувајќи се така од идниот можен бес на луѓето осиромашени од нивниот криминал. Па, 20 години не се малку бре луѓе! Имаше време и да се научи од светот, имаше време и да се извежба и одамна да заживее зрело, независно и прописно судство. Ама не сакале така тие коишто сме ги избирале да ја водат државата. Сакале алипно судство, оти така полесно се контролираат работите во државата во полза на своето и партиското чекмеџе.
    Акутниот проблем што сега треба да се решава е отстранувањето од Судскиот совет на Маневски, единствениот член на владиниот кабинет спомнат по име во Извештајот на ЕУ за напредокот на Македонија во 2010. Маневски, првиот министер којшто се дрзна на прес-конференција да не одговара никакви други прашања освен тие за коишто си „научил“, односно за темата на пресот, додуша кажа дека кај власта има волја да се направат уставни измени за да се тргне министерот од Советот. Истото го кажа и премиерот Груевски, ветувајќи ѝ на опозицијата на последната парламентарна седница за пратенички прашања дека ги поддржуваат измените, не заборавајќи да напомене дека членството на министерот за правда во Судскиот совет го внел СДСМ во 2005 година. Но, колку тоа ќе се реализира сега ќе видиме, куп партии не се во Собранието, знаете зошто, да не се повторуваме...
А    лександра Зафировска, наследничката на Васил Грчев во првата фотелја на Судскиот совет избрана неделава, го дели ставот на меѓународната заедница дека местото на министерот не е меѓу судиите-регулатори на фелата. Но таа, орлеански храбро, исто така побара и судиите јавно да кажат кој им врши притисоци, за да почне да се преземаат мерки во институцијата што таа почна да ја раководи. Призна дека има судии кои се корумпирани. За разлика од нејзиниот претходник Грчев, кој на заминување се дрзна да каже дека состојбата на судството била многу подобра отколку во некои земји членки на ЕУ. И остана жив, замислете!
    Како и да е, историска одговорност лежи сега и пред власта и пред другите чинители, судиите пред сѐ, да ги отворат прозорците во судовите и да проветрат од корупцијата, непрофесионализмот, мрзеливоста, оти на божицата на правдата ѝ се слоши од смрдеата што се насобрала во нив.

    Објавено во „Сега“ („Шпиц“) на 5 февруари 2011 година.