Студентска мака - проширена и надградена!

    Чинам имав небесна среќа што моите години на студирање се врзани со Катедрата за англиски јазик и книжевност на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ во Скопје. Ем студирав нешто за што мислев дека е перспективна професија, ем имав професори и асистенти кои како да беа од друга галаксија. Вистина ви велам - сушта спротивност на она што тогаш го имаа како највисок кадар по другите факултети на Универзитетот „Кирил и Методиј“! Да не ги именувам сега сите, иако би требало, некои од нив се во пензија, некои сѐ уште таму - ама сите заедно, вклучително и библиотекарката, ми овозможуваа секој ден да се чувствувам привилегиран. Сите беа минале по шестмесечје, година, па и по повеќе години во САД и Велика Британија, предавале таму... И ни го правеа студирањето исто како во тие земји. Работеа заради нас, а не како ние студентите да сме таму заради нив...
    Но, наставата не им беше единствениот ангажман. Кој превел капитални книжевни дела, кој издал трудови што беа референтни општо за книжевноста и за науката за јазикот, кој твореше во поезијата и прозата... Ги имаше нивните имиња во македонските и странски списанија. Многу денови во амфитеатрите и предавалните минав за да можам со увереност да го кажам ова: предавањата и вежбите беа задоволство, оти беа добро подготвени за нив. А тогаш немаше интернет!
    Тоа за многу мои пријатели и познаници кои студираа по други катедри и по други факултети, беше нешто како научна фантастика - се соочува со сосема спротивни нешта на своите студии.
    И добро ќе беше состојбата на тие мои блиски да завршеше тогаш. Но не се случи тоа. Како што следев во изминативе речиси деценија и пол, состојбата на многу факултети остана истата. Да, им ставија компјутери, ги врзаа на интернет, па и книги странски им купија, престои во странство им плаќаа на магистри и доктори - ама некако мене работата ми се чини дежа ви! Не гледам дека многу се запнува со научна работа (за што можеби вината е и во малкуте пари што се префрлале за тоа во изминативе децении). А и педагогијата им е „тера инкогнита“ - уште има многумина што сметаат дека титулата м-р или д-р е одлично алиби да се празнат фрустрации врз студентите...
    Да не должам премногу - министерот Никола Тодоров, кому имам многу работи да му префрлам - сега не можам премногу да го кудам. Решил да преземе некои мерки за кои смета дека ќе донесат проветрување и подобрување во професорските кабинети. Смета дека професорите малку работат во споредба со просечната работна недела. И мислам дека е во право за тоа. Како и дека не запнуваат многу кога станува збор за нови трудови, за едно држење кондиција и реноме во фелата. И тука, кога станува збор за многумина вработени на универзитетите, е во право.
    Ама малку ја претерува со контролата и со корективите. Нека не им создаваат дополнителни стресови на студентите, туку нека се насочат на оние од другата страна на катедрата. Оти професорите се платени - а студентите плаќаат!

    П.С. Не дека сѐ е чкарт на факултетите - има многумина магистри и професори со сите нишани, кои лесно се двојат од флотантната маса. Ама нема гајле - тие од прва ќе положат!

    Објавено во „Сега“ („Шпиц“) на 15 јануари 2011 година.

Сите во Дубаи

    Почна годинава со убаво и со многу силно ветување за радост и бериќет. Преку првите рожби во новата година, близначиња, машко и женско. Го здогледаа светот во приватната болница „Ремедика“ во првата минута. Бевме јас и, верувам, многумина други, охрабрени, оти сметавме дека тоа е некаков знак од небото дека годината ќе ни биде родна, радосна, расцветана, разумна и како ризница. Оти претходно нѐ удри рецесијата, па не беше баш пријатно.
    Арно ама, клопчето почна да ни се расплеткува во друга насока. Ај што си продолжи тој бишка-грипот од претходната година, туку ни продолжи и рецесијата, која власта отпрвин ја негираше, па после ја „смалуваше“. Тие две работи мене баш и не ми се испрчија отпрво пред очи како знак дека нема да биде така како што сум се надевал. Требаше да ме тресне по нос тупаницата на власта во почетокот во февруари. Признавам бев неспремен. Не ги предвидов добро лошите знаци.
    Ме акна, здраво ме акна. Ги паметам вестите кога ги видов истопорени. Од тоа насмевките, да признам синестезија ме фати. Од сликата што ја гледав, нешто во мозокот се групираше и - не лажам! - ми се чуја и дисторзирани фанфари!
    Ама набргу ми падна мрак пред очи. „Скопје 2014“. „Свих ми бубњева Дарквуда!“, што би рекол Загор Те-Неј, стрип-јунакот на моето детство. Во време на криза, кога речиси секој сектор на државата се распарува, кога од позитивни промени имавме само најави и Потемкинови села, власта реши да арчи пари на ангро на гол фодуллак. И иако потоа се случуваа еден куп протести на стечајци и лекари; иако стопанските комори цвилеа; иако гувернерот на Народна Банка стегаше и отпушташе за да ја задржи монетарната стабилност; иако на матичните лекари им ги намалуваа надоместоците по пациент; иако социјалците постојано се бунеа дека парите им доцнат, исто како и стипендиите за студентите; иако индустриското производство паѓаше; иако извозот паѓаше или стагнираше, нашата власт продолжи смело со својата налудничава идеја да инвестира во споменици и во реконструкција на Скопје. А колку да измие образ, поднабави по некој апарат за здравствените установи - ама кога ќе се земе целата вредност на тие набавки, не изнесуваат ни колку копитото на коњот на Гоце пред Камени!
    Такво градежно лудило како кај нашата власт, го зафати претходно владетелот на Дубаи. Само што тој сепак реши да инвестира во туристички капацитети, нешто што би носело многу приходи на емиратот. Но и покрај тоа, неговата корпорација банкротираше. Веста за тоа го обиколи светот.
    Се прашувам, во фонот на овие настани, каков епилог може ние да очекуваме во годинава што е пред нас. Кога нафташкиот шеик, кој покрај личното богатство трошеше и пари од странски инвеститори и кредитори, „рикна“, што ќе ни се случи нам? Ние ни инвестиции не можеме да привлечеме. Ене, Бунарџик 1 работи со само 15 отсто од планираниот капацитет, а „Шише Џам“ фино ни рече „Чао, шашма државо...“
    Како што се покажа власта досега, сметам дека заслужуваат да ги спакуваме сите топтан и да ги испратиме во Дубаи. Да учат таму какви чекори презема владетелот Шеик Мохамед бин Рашид ал Мактум за да се извлече од кашата. Но и поради друга работа - таму повеќе ќе бидат од фајде отколку тука кај нас. Во некоја актракција - музеј на лудите соништа!

    П.С. Абе, ова бишка-грипот пак се врати, а? Ау, да не биде новава година како изминатава? Леле мајко...

    Објавено во „Сега“ („Шпиц“) на 31 декември 2010 година.

Совеста и свеста

    Многу ме замисли една вест што стаса до мене, а верувам и до вас, завчера. Некоја Италијанка ја загубила работата. Ја зафатил сиромашката очајот, па си помислила „Ете, сега како најголемиот дел од Италијанците на мои години, ќе мора да се враќам да живеам кај родителите. Пари за кирија нема. Каква срамота!“ Заклучила дека дотаму е работата. Намера ѝ се родила да си го прекине животот за да го избегне срамот.
    Арно ама, како што и кажуваат психолошките студии и практиката, и кај неа како кај огромен дел од луѓето што помислуваат да си го одземат животот, намерата не била моментална и бесповратна. Па, како и другите потенцијални самоубијци, решила да ја обелодени. На својот профил на „Фејсбук“. И веднаш забележале нејзините пријатели и ја алармирале полицијата. Полицајците ѝ телефонирале на депресивната жена и ја задржале на телефон додека во нејзиниот дом не пристигнале специјални полициски и здравствени екипи, кои успеале да ја предомислат од плановите за самоубиство.
    Ух-хух! Пребирам сега по сеќавањата за некој таков случај кај нас, и да ви кажам право, не ми текнува на нешто такво, туку само на нешто слично, а сепак многу различно - поддршка само на збор, без разлика дали на социјалните мрежи, по блоговите, или во муабетите...
    Ама затоа ми текнува на други работи. На очајните приказни и судбини на некои поединци или групи луѓе кои бараа помош, поддршка, правда, збор на утеха (некогаш и безгласно) - со многу солзи на лицата. На пример стечајците од приватни фирми. Останале без работа, па во десетици наврати од цела Македонија доаѓаа во Скопје да бараат милостина од Владата. И не добија. Е сега, се прашувам колкумина од нас, кои го сфатија безизлезот на овие луѓе, најдоа за сходно да дојдат да ја дополнат бројноста на протестите. Макар и да стојат десетина метри понатаму, но да им се придружат во грлените повици.
    Колкумина пак се потресоа од мрачните приказни за хоророт што на хроничните болни и на пациентите им го приреди здравството во изминативе години. Колкумина се решија да напишат писмо до Владата за да ѝ кажат дека не бива, бре, така да прави со парите што тие како даноци ги плаќаат - да ги залива во грамадни споменици, наместо да ги материјализира со лекови, во нови терапии, нови специјализации...
    Примери многу. Кога „Макамтранс“, независниот синдикат на камионџии, најави пред два-три месеци протести пред Владата за да побара намалување на цените на зелените картони, упатија и повик сите сопственици на возила да им се приклучат. И што се случи? Ништо. Блиску до шлеперот и дваесетината синдикалци имаше само возачи во автомобили на поминување.
    Да не набројувам премногу... Имало многу протести и поплаки кои минале само со директно засегнатите. Другите стоиме на страна. Сѐ до мигот додека не нѐ зачеша и нас судбината. А тогаш, кога ќе се свртиме, гарантирам, нема да видиме никој покрај нас. Оти сите сме такви. Мува не нѐ лази. Ниту свест, ниту совест покажуваме. Како да ни ги отстраниле и мозоците и совеста. А бидејќи речиси сите сме такви и малубројни се оние што отворено ќе застанат против лошото, чекориме сите кон амбис во ритамот на несолидарноста.

    П.С. Посебно опасен е молкот за многу пренасилни, брутални, не толку оправдани постапки на полицијата.

    Објавено во „Сега“ („Шпиц“) на 25 декември 2010 година.

Бутел 2014

    Во болница сум лежел само еднаш. Во 1996 година во Воена болница. Мојата матична лекарка не сакаше да ме пушти во Државна, оти ми рече дека стопати подобро ќе бидам третиран во огромната зграда карши базенот. И сега на др. Лиле од „Феличита“ сум ѝ многу благодарен. Исто како и на др. Слободан, кој кога ме виде во каква состојба сум, веднаш ме прими во Воена. Беше, како што чув во тие две недели во болницата, извонреден стручњак во својата област, поприлично познат надвор од нашите граници.
    После 15-16 дена од таа болница излегов излекуван, но, како што ми кажаа потоа роднините и блиските, и малку поправен. Делумно тоа се должи на лежењето и слабата физичка активност, но главно на храната што ја добивавме. Навистина добивавме одлично избалансирана исхрана, за непцето разновидна, а за волуменот на желудникот - потаман. Се гледаше дека добри мајстори работат во кујната...
    После најновите случувања во Клиничкиот ни центар со фирмата која подготвуваше храна за болните, повторно се вратив на тие мои болнички денови.
    Дента кога фирмата „Хацат“, која пет години доставувала храна за болните од која биле задоволни и пациентите и лекарите, решила да прекине со испорака оти државата им е должна милион евра, во Клинички се прибегнало кон итни мерки. Купиле кифли за пациентите, а и побарале појадок од Воена болница. Каде што мислам дека уште се готви како што треба. Па така барем за малку е избегната кашата којашто на околу 1.000 пациенти во Клинички им ја запржи државата. Која се однесува вон секаква логика. Што пак се гледа и од потезите што ги влечеше потоа. Замислете си само, правдајќи се дека еден ден - потенцирам! - еден ден „Хацат“ не испорачал појадок, министерот Бујар Османи (кој во последно време освен што трча да се слика на презентација на туѓи донации, почна и да им се лути на новинарите што не го фалат) решил да го раскине договорот „оти ,Хацат` го прекршила“
    Ајдееее... А да кажеше тој колку им е платено на „Хацат“! Од каде велат дека Клинички им должи милион евра. Ќе кажеше - да имаше што да каже... Напротив, Османи немаше аргумент за обвинувањето од „Хацат“ дека државата катаљарда пати го прекршила договорот со нив и не им плаќа за тоа што го доставуваат во болничките соби. Ќе да е дека министерството за здравство нема со што да плати - како што се гледа од целата слика во македонската медицина...
    Но, има и друга можност. Бујар Османи е дел од владата која повеќепати напомена дека за нив се приоритет се спомениците и новите градби. Во ова време на криза!!! Кога медицината е во состојба на распаѓање, нема пари за социјалците, производството стагнира... Мајко мила, од ова лудило со „Скопје 2014“ и „Македонија 2014“, мене ми изгледа дека ќе излезе и „Бутел 2014“. Куп нови споменици на пресни гробови. На голем дел од нив со крст - кој им го ставила власта. Само за мермерот сепак ќе мора да платат расплаканите семејства...


    П.С. Во целиов овој заплет, има и друга можност. Човек може да си помисли и дека министерот читал некои книги од алтернативната медицина за лекување со глад. Па веројатно си мислел дека така најлесно ќе го реши проблемот на болните. Тие ќе гладуваат и ќе се лекуваат, тој ќе штеди пари, а „Хацат“ ќе си остане со прстот во уста...


    Објавено во „Сега“ („Шпиц“) на 18 декември 2010 година.

Невидливиот човек

    Претполагам дека малкумина се оние коишто повеќепати во животот не посакале да бидат како јунакот на една новела на помалку чудниот Херберт Џорџ Велс. Да заличат на научникот Грифин од „Невидливиот човек“. Не целосно, верувам, оти не би сакале да полудат, ама сигурно би сакале да станат невидливи барем во некои клучни мигови. За да може така да се мушнат некогаш во некоја просторија па да чујат некоја важна информација, инсајдерска, која би им помогнала да се збогатат; или да дојдат до некоја мудрост туѓа како да си го поразат непријателот; да видат каков е некој зад затворени врати или пак само да чујат што другите навистина мислат за нив...
    Но, тоа, драги мои, сега и во иднина ќе биде само научна фантастика. Во кој жанр е сместена и новелата на Херберт Џ. Велс. И сега што правиме со таа пуста желба иманентна, што ќе рече присутна, во секој човек? Ништо! Ќе мора да бараме компензација, сиреч други начини, за задоволување на таа глад. Да чекаме пријател ли, весник ли, сајт ли, социјална мрежа ли, книга ли, да ни ги даде информациите што ни се потребни.
    Во сферата на геополитиката тоа веќе се случува. "Викиликс" моментално ја ремети американската дипломатија. Објави еден куп депеши, коишто, како што кажува името, требало да останат нешто што ќе го дознае само дипломатијата на САД и државниот врв. И игра улога на доброупатен човек којшто информира што се случувало и зборувало зад затворени врати. Импликациите на овој потег допрва ќе се согледуваат, и иако веќе се разви дискусија на интернет за тоа што може да се очекува после оваа бомба и колку е оправдан потегот на "Викиликс", немам намера да завлегувам сега во тие води.
    Повеќе би сакал да замислувам дека по некое чудо овој сајт некогаш ќе објави еден куп документи и разговори коишто ќе ми помогнат да дознаам зошто се направи таков невиден грабеж при приватизацијата во кревката македонска демократија; зошто цели две децении се водеше таква надворешна и внатрешна политика во оваа држава; зошто се земаа толку многу кредити и каде отидоа парите од нив; зошто тргнавме во плурализам дури и порано од Словакија, а сега оваа земја е светлосни години пред нас - и економски и во поглед на политичкиот кредибилитет во рамките на европското семејство, но и во поглед на внатрешната демократија - да не зборувам за други многу попознати и пославни примери во овој поглед, како Словенија, Полска...
    Би сакал Викиликс некогаш да објави и психолошки профил на овој народ, кој упорно гласа за едни исти луѓе и партиски знамиња, без разлика дали сега се на власт или во опозиција; да дознаам зошто како народ дозволуваме толку да нѐ лажат, и тоа со конструкции кои и детенце некаде во странство веднаш би ги препознало како измама.
    Би сакал и да дознаам зошто освен еден грст луѓе, кои не се политички активни, сите други седиме и молчиме додека ги трошат парите што јас и ти ги внесуваме во државниот буџет, а власта ни ги троши на споменици, мостови и палати покрај Вардар. Оти тоа им било приоритет, молим ти се?!


    П.С. Да биде невидлив, сметам, сега би сакал да биде и Иво Санадер, претходниот премиер на Хрватска. Оти таму државата посегна и по него.

    Објавено во „Сега“ („Шпиц“) на 11 декември 2010 година.

Климе и Cray-zee

    Многу ме израдува веста дека на Универзитетот за информатички науки и технологии во Охрид се составува првиот македонски суперкомпјутер. Уште повеќе ми се бендиса тоа што висококомпетентните професори и нивните студенти нашле солуција тој да чини колку „Голф 5“. И не се сомневам дека ќе биде така.
    Но најсилна радост ме обли од веста дека компјутерот (кој, патем, би било прикладно да го наречеме со две имиња - едното е „Климе“, кога веќе ќе се роди во Охрид, а за второто ќе разглобувам малку подолу) ќе стои достојно рамо до рамо со најмоќните светски суперкомпјутери по една, за мене, како поборник на слободниот софтвер, многу битна работа. Имено, и тој ќе работи со верзија на оперативниот систем „Линукс“, што е случај со 470 од „ѕверовите“ кои годинава влегоа во листата „Топ 500 суперкомпјутери“.
    Ама, ајде да не се занесувам премногу со фалењето на „Линукс“-от, за тоа може да ви зборуваат момците и девојките од организацијата „Слободен софтвер Македонија“. Имам друга работа...
    Елем, мислам дека новиот суперкомпјутер, за кој авторите велат дека преку интернет-врска ќе биде достапен бесплатно за сите академски институции, ќе мора да помогне да се одгатнат некои работи кои се случуваат во земјава, во која има и отповеќе улавости. Затоа и мислам дека второто име мора да му биде „Cray-zee“. Cray по името на првиот прославен суперкомпјутер на светот, „роден“ пред повеќе од три децении, а тоа -zee пак е тука оти не ми текнуваше ништо подобро за да го формирам името, кое кога ќе се изговори е идентично на англиското crazy. Односно: улаво.
    А улафчини, како што би рекле беровци, во земјава има и отповеќе. Исто како и работи што моментално може да те споулават. Летаат и убиваат покриви на болници и на училишта, гладните стечајци упорно си трошат пари за од внатрешноста да доаѓаат во Скопје да бараат спас од Владата, која очигледно не ги есапи ич, а во меѓувреме се тепаме на мртво на спортските натпревари, па запира мечот за спортистите да ја гледаат пресметката на навивачите на трибините...
    Владата е незаинтересирана за обврските кон училишните сметководители кои се без плата повеќе од половина година; не сака да ги вдоми пак под покрив на училиштата училишните стоматолози; а во меѓувреме си продолжува изградбата на Триумфалната порта и на спомениците од „Скопје 2014“, исто како и на еден куп згради на кејот на Вардар во Скопје. Па добро бре, во ова време на криза ли е приоритет изградба на нефункционални објекти? Зарем не можеше толку пари колку што се предвидени за „Скопје 2014“ да се наменат за итна санација на основните и средните училишта. Некаде децата седат на клупи од пред 40 и кусур години.
    Нејсе, ќе ја искористам и јас првата прилика да го прашам „Cray-zee“ со парите за „Скопје 2014“ колку нови училишта може да се направат...

    П.С. Втората работа што ме израдува неделава е тоа што ќе имаме Германски божикен базар пред ГТЦ. Па ќе се почуствувам и јас еднаш како во Нирнберг или во Минхен. Кои можеби и никогаш нема да ги видам со свои очи. Посебно ако ни ги акнат пак визите поради „азилантите“.
    Нејсе, ќе се радувам пред Нова година... На 20 овој месец ќе видам како работи „Климе“, а потоа од 25 ќе навалам на вурштови и германски пива на базарот.

    Објавено во „Сега“ („Шпиц“) на 4 декември 2010 година.

Смртта ги обиколува селата пешки

    - Си го видел џипот на овој директоров сегашен на едикојаси агенција? Паркиран кај едикојаси продавница на Партизанска? Не можеш друже да го промашиш, има лавче обесено на ретровизорот? Има тој таму стан од барем 80.000 евра. И од каде бе тој копук за година и пол на функција дојде до таков стан? Ај сеа...
    Со таква дигресија мојот пријател ја прекина паузата во муабетот за владеењето на Путин, додека седевме впивајќи ја благодатта на ќумбето на дрва во култната скопска кафеана „Наџак“, во која втрчавме од дождливото попладне.
    - Е, човече, ова ти е навистина ј... да си изгризаш од мака..., заврши тој, свртувајќи ги очите кон стаклото кое нѐ двоеше од мочливото Скопје.
    Пинг! Газда Столе со вечната насмевка ги стави криглите пиво пред нас.
    - Да - му велам јас на пријателот - модерни џипови покрај кои минуваат раскантани автобуси. И гладни сограѓани; до неодамна сопственици на куќи или станови, а сега без адреса; Роми со "луксузните" велосипеди со приколки буричкајќи во контејнерите за заграб пластика која ќе треба да ја "одвеслаат" километри понатаму заради една-две излижани банкноти; звездосани пензионери кои излегуваат со рецептите в рака како лепеза од аптека, и со по едно кутивче во малечката ќеса; млади скитници со диплома на полицата дома, ама без партиска книшка в џеб...
    Велам потоа, да беше оваа власт власт со салтанати, ваквите џипови да ги одземеше како што треба (за што има формална можност - слушам нешто за некои анкетни листови за функционерите) па да однесеше некој од нив за месната заедница во селото Брест, можеби немаше 13-годишната Валмире Бајрами пред некоја недела да почине на рацете на татко ѝ, во близина на реката. И Смртта со својата коса тргнала по нив пешки. Да имаа џип, автомобил и пат по кој би го возеле, можеби ќе ѝ избегаа...
    Да не се повторувам сега, оти пишував повеќепати за вакви трагедии кои здравството во сегашната состојба ги збибери на луѓе од сите ќошиња на земјава. Оти, да се изразам со медицински речник, луѓето кои носени кон помош од белите мантили, добиваа дијагноза exitus letalis, односно "не е веќе меѓу живите" од почетокот на годинава досега ми е многу мачно да ги бројам. Оти и мене ме боли болката на нивните семејства. Затоа пак се зафатив да ги бројам новите споменици, барокни катни гаражи, тарабите со кои го направија плоштадот скопски лавиринт... Па, притоа се зафатив и со владините функционери кои држат по две-три функции оти многу ги бивало (ама за сопственото чкембе и за партијата, не за мене, не за селанецот во Оризари или Мислешево)...

    П.С. Ех, си мислам, фала на Бог, земам плата редовно, персонален данок и од мене се слива во касите на власта која треба да се грижи за народот, ДДВ плаќам и кога ќе купам осум ролни тоалетна хартија, ама изгледа тие "мои"  пари нема никогаш да ги видам во нова асфалтна постилка на улица, во апарат за магнентна резонанца во Берово, туку во копитото на коњот на Филип Втори, во некој Хјундаи џип паркиран пред скапа кафеана во која подждригнуваат завластени торлаци, за кои и јас до неодамна, детски наивно (прости ми Боже!) мислев дека се еснаф луѓе.

    Објавено во „Сега“ („Шпиц“) на 29 ноември 2010 година.

Браво штипски Фигаро!

    Комичната Opera buffa, покажува лефтерното прелистување на енциклопедиите, е оперски жанр за обичниот човек, музичко дело кое тој ќе може многу лесно да го восприеме, во кого ќе може многу лесно да се пронајде. Протагонисти во комичните опери се обичните луѓе со обични проблеми, но и со многу мудрост; а дијалозите се најчесто на дијалекти...
    Според многу светски референтни дела и енциклопедии, за ремек дело во рамките на комедијата во музиката се смета операта „Севилскиот берберин“ на Џоакино Росини. Е сега, сметам дека нема потреба за неа многу да разглобувам, оти уводната арија на Фигаро, локалниот берберин и главниот лик во оваа опера, е веројатно првата асоцијација на секој човек кога ќе му се спомене опера. Мудриот Фигаро, предлагајќи ингениозни акции, го движи дејствието на оваа опера сѐ до нејзиниот среќен крај.
    Динамичната опера завчера доживеа нова изведба, една комична штипска адаптација... Во која, како и во оригиналот, главната улога ја одигра еден мудар, чесен берберин, човек од народот. Имено, берберинот од штипската болница. Кој „отпеа“ прекрасна критична арија за безумието кое го зафатило здравството... И затоа Трајче Ванев е стоотстотно позитивен и мудар јунак, лик за пофалба, да не бидам погрешно сфатен, дека сакам - скраја да е! - да му се потсмевам. Потсмевот и критиките се подготвени за другите. Оние што му ја запржиле улавата каша. Работел човекот 30 години како берберин во штипската болница, а потоа таму им зафалиле болничари. Па директорката  помислила дека Ванев е, како што пее Фигаро на Росини, „фактотум“. Лексиконите зборот го толкуваат како „човек што е погоден за сѐ“, но и како „повереник што извршува без приговор нечии налози“. Па го главила како болничар - и тоа во операциона сала! - иако не завршил обука за тоа.
    Арно ама Ванев, кој е „унапреден“ на 62 годишна возраст, излезе во јавност за да каже дека не е ниту едното ниту другото. Оти знае дека нема квалификации за болничар, и второ, за да изнесе приговор на неверојатната одлука, да каже дека противзаконски добил прераспределба, да каже дека има капитален приговор, да каже дека навистина му пречи што го сториле протагонист во ваква епизода од хорор-серијата „Македонско здравство“. Му збоктисало на сиромашкиот хирурзите да го „пудат“ од салата.
    Во неверојатнава ситуација, кога ќе помислам, мора да имаме разбирање и за директорката... Како што вели, од министерството не добиле дозвола да вработат луѓе за работните места што се празни. А многу им фалат лекари, болничари и чистачки, и проблемот мора да го решаваат со прераспределба...
    А не дека и болницата е во некоја привлечна состојба... Ванев вели дека нема чаршафи, пижами, влечки. Кога хирурзите оперираат, во салите капе вода од покривот...
    Режисеру, на оваа комична опера, министру Османи! Немој да ти текнало да ги „оперираш“ овие двајца ликови. Оперирај таму кај што треба - обезбеди веќе еднаш услови, аман!

    П.С. Сакам уште еднаш да го поздравам потегот на Ванев да излезе во јавност и да разоткрие хаос, со дел од познатата уводна арија на Фигаро: Pronto, prontissimo son come il fulmine, sono il factotum della città. Ah, bravo Figaro! Bravo, bravissimo...
    Односно: Јас итам како молња, направете пат за фактотумот на градот. Ах, браво Фигаро!, браво, навистина браво...

       Објавено во „Сега“ („Шпиц“) на 20 ноември 2010 година.

Измислица бе!

    „Ајде да видам кој дава повеќе?“
    Сестрата стоеше на вратата на големата болничка соба со инјекција во раката. Веднаш се зачу шумолење - четворицата (освен тој со двете скршени раце што го донесоа претпладнето и освен некогашниот социјалистички директор, кој сега во осмата деценија на животот хранеше од пензијата цело семејство од девет луѓе) ги брцнаа рацете под перниците и ги извадија паричниците, пресметувајќи колку може да понудат. Во умовите им беше присутна само студената логика. На сите им беше јасна ситуацијата. Ја има само таа, една, инјекција. Но мора да се наддава мудро - не премалку на почетокот и не премногу на крајот...
    Стариот пак, еден од првите директори после ослободувањето, веднаш крена рака - ама со друга намера...
- Сестро, јас молам утре сабајле да ме испишете на моја одговорност - рече тој.
    И веднаш почна да го крои планот. „Вака не се издржува, четвртина пензија ми остана во болницава, ќе нема што да се јаде. И така извадив маркица за слободната за овој месец, ќе прошетам по манастириве скопски, свеќи ќе запалам, ќе однесам зејтин, чорапи, можеби и некоја кошула за дар, белким некој светец ќе ми се смилува да ме исцели“, си мислеше некогашниот комунист.
    А не дека ѝ беше премногу лесно и на сестрата. Откако ги воведоа новите пакети за осигурениците, секој ден ѝ се кршеше срцето по неколкупати кога гледаше како пациенти немајќи доволно пари се простуваа од лекувањето, не ретко и од надежта дека ќе се излекуваат, па си ја планираа смртта за следните месец-два, шестмесечје, година.
    Добро де! Не сакате веќе да ја должам оваа измислица... Ама оваа измислица, во најголем дел, простете, не е моја. Оваа измислица - е туѓа!, што би рекол Никола Јонков Вапцаров.
    Во министерството лежи зајакот. Тоа кое реши да ни скрои нова капа. Па ни прави мени за здравствено осигурување со пакети. Од кои, освен во изгор скапиот, ќе мора значително повеќе пари да издвојуваме за секое „Ај сега кажи А-а-а-а-а“, за секое пломбирање, за секоја инекција, отколку што досега плаќавме. На стандардното осигурување, коешто ќе ни покрива помалку услуги отколку сега, накалемуваат и доброволно - демек, добиваш повеќе, а не плаќаш партиципација. А не дај боже, ако посакаш нешто што е нормална работа на целиот Балкан, а нашиот фонд ќе го смета за луксуз, ќе си плаќаш и приватно осигурување.
    Оти сиот овој џумбуш? Е па затоа што досега црпеа, црпеа, црпеа од Фондот за здравствено осигурување и го - исцрпеа. Сега таму нема речиси ништо. Што се виде и од најновите потези - ќе ги сечат драстично и парите на лекарите.
    Ама, драги мои, тоа не е најинтересното! Најинтересното е што утврдил за 2009 година Државниот завод за ревизија. Расипништво до бескрај - се купувале медицински материјали на ангро, како за десетпати поголема држава. Па им поминал рокот. Се купувале лекови по цени како да сме десет пати побогата држава. А и од евиденцијата за потрошеното, се гледа дека се изарчило како во десетпати побројна држава.

    П.С. ОК, другарки и другари, ако воведувате нови пакети за здравствено осигурување, ајде да ми ги вратите парите уплатени на мое име во изминативе десетина години што не сум ги искористил, па да си уплаќам приватно здравствено, а вас да ве заборавам!

    Објавено во „Сега“ („Шпиц“) на 13 ноември 2010 година.

Да го избркаме монструмот засекогаш!

    Имав не толку ретка можност вчераутро да гледам млади вандали на дело. Во автобус на ЈСП изнакитен со оние рекламни пластични држачи за патниците. Две момчиња на некои 15-16 години, многу порасонети отколку јас, во еден момент се освестија за држачите, па почнаа да им ја проверуваат издржливоста, силно „на сец“ потегајќи ги надолу.
    Држачите издржаа. Оти некој ги направил такви, доволно цврсти за деструктивни потфати. Што и не ме израдува баш премногу - оти многупати сум имал блиски средби со нив при прикочување, кога после болниот удар по глава упатував не баш добри мисли за оној што решил така несмасно да ги постави и посакував да ги витосаат! Но сакам да се надевам дека после тоа искуство, кога се уверија дека држачите се доволно силни, за разлика од нив самите, младите вандали нема да се обидат друг пат да го повторат обидот да ги уништат.
    Но, сега нема повеќе да зборуваме за нив. Ќе зборуваме за тоа како некои други работи да ги спречиме, да ги витосаме од нашето секојдневие... Работи грозни, работи за нормалниот ум незамисливи, невидено опустошувачки, работи кои набигоруваат вечен чемер во душите не само на жртвите, туку и на оние од нас за кои некои работи се непоимливи.
    Како на пример монструмот на педофилијата кој последниве неколку години редовно предизвикува препотувачки кошмари на јавноста. И кој го тресеше Штип во изминативе месец и половина, а веројатно уште долго ќе го тресе. Елем, девојчиња уште во основно поради не знам кои причини си ги продавале телата на мажи кои, според полицијата која ја води истрагата и апси, демонски ја приграбиле можноста да уживаат во тоа, задоволувајќи ги своите ниски страсти. Незамисливо за мене! Нормален маж, и да му се понуди таква можност, верувам со гнасење, но и со татковски чувства во душата, би одбил таква срамна понуда од некое незрело девојче!
    Но педофилијата, како митската Хидра, има и друга грда глава. Мажи со искривоколчени сфаќања посегнуваат по свои деца, по сосетчиња, по малолетници кои ги гледаат на улица, служејќи се со закани. Уништувајќи им го животот најверојатно засекогаш, вели модерната психологија цитирајќи примери. Таа ни кажува уште нешто застрашувачко - честопати жртвите на педофили во повозрасните години и самите ќе посегнат по дете.
    Сега е време сите да почнеме да градиме силен, нескршлив бедем за педофилијата. Значи, ако имате некогаш такви помисли - Ве молам!!! - обидете се веднаш да ги шкартирате. Ако сте родител научете ги своите деца како да реагираат ако им пристапи некој со демонот на педофилијата во душата, потоа не премногу нападно, но интересирајте се каде се движат. Оти некогаш може да ве подлажнуваат...
    Сите останати: Ако се уверите дека во некого клечи тој демон, испречете му се на патот. Скарајте го, спречете гнасен чин, викнете ги децата кај себе за да ги заштитите!
    Ајде сите да го избркаме монструмот засекогаш!

    П.С. Педофилијата е кошмар и за луѓе за кои сакам да помислам дека се невини. Тие самите така велат, а и со доказите кои сакаа да ни ги предочат, некако ме уверуваат дека болната тема педофилија некој ја злоупотребил за лажно да ги набеди и така да ги победи.

    Објавено во „Сега“ („Шпиц“) на 30 октомври 2010 година.